Installeer je nu of later domotica?

Het probleem

Omdat de totale kostprijs van een totaalrenovatie of nieuwbouw vaak duurder uitvalt dan het beschikbare budget, gaat men op zoek naar manieren om de kosten onder controle te houden, liefst zonder te moeten inboeten op het oorspronkelijke bouwplan. Bij een bouw- of renovatieproject zijn er kosten die belangrijker zijn dan het verhogen van het comfort door het intelligent maken van het gebouw. Kosten waar je moeilijk (of niet) op kan besparen, zoals de ruwbouw, het buitenschrijnwerk, isolatie, enz.

Zoals je al kon lezen op de kostprijs pagina, komt een domoticasyteem duurder uit dan een klassieke installatie en is het dus niet verwonderlijk dat mensen ook hun keuze voor domotica in vraag stellen als het beschikbare budget overschreden lijkt te gaan worden.

Deze blogpost haalt enkele algemene mogelijke oplossingen aan om het bouwbudget onder controle te houden, maar focust zich vooral op de impact van het budget op de gewenste domotica installatie.

Mogelijke oplossingen

Goedkopere materialen

Je zou kunnen besparen op de afwerking, zoals de vloerbekleding, keuken, badkamer, enz.
Maar wil je dat? Is het niet belangrijk dat het project exact wordt wat je voor ogen hebt? Je betaalt er uiteindelijk veel geld voor en dan zou het zonde zijn om enkele dingen achterwege te laten of te vervangen door materialen met een lagere kwaliteit, esthetisch uitzicht of comfort, gewoon omdat er nu het geld niet voor is.

Het lekker zelf doen

Je vervangt een deel van je financiële investering door een investering in tijd. Uiteraard moet je bereid zijn om de handen uit de mouwen te steken en dingen op te zoeken en uit te pluizen. Ook al is het bedrag dat je kan uitsparen enorm en de voldoening achteraf groot, het is perfect te verstaan dat niet iedereen op deze optie zit te wachten.

Dingen achterwege laten

Je kan de totale kostprijs van je bouw- of renovatieproject heel eenvoudig doen dalen door zaken van het verlanglijstje te schrappen. Domotica is een makkelijk doelwit binnen deze categorie.
"Hebben we die luxe wel nodig?" en "We doen het nu toch ook zonder?" zijn dan redenen die naar boven komen om voor jezelf die beslissing draaglijker te maken. (Merk op dat men over comfort spreekt wanneer men zichzelf wijsmaakt dat domotica een goede keuze is, terwijl men de term overbodige luxe in de mond neemt om zichzelf van het tegenovergestelde te overtuigen.)

Het hoeft geen verdere uitleg dat deze optie de oorspronkelijke bouwdromen kortwiekt.

Uitstellen

Ik krijg regelmatig de vraag of het mogelijk is om de installatie van het domotica-systeem uit te stellen. Men vraagt dan of men nu enkele goedkope maatregelen kan treffen die ervoor zorgen dat men later nog alle kanten op kan met de elektrische binnenhuisinstallatie. De vraag komt dan meestal van een persoon die zichzelf toch niet met de redenen uit het vorige puntje kan overtuigen om van domotica af te zien. Kortom, mensen die wél domotica willen en naar een tijdelijke oplossing zoeken om het financiële obstakel te omzeilen. Deze personen wensen nu een klassieke installatie, omdat dit goedkoper is, maar willen deze op termijn ombouwen tot een domotica installatie.

Er zijn inderdaad een aantal opties die je in overweging zou kunnen nemen om te bereiken wat je voor ogen hebt. Het zijn de oplossingen die ook op allerlei internetfora worden aangereikt. Het gaat dan over alles in ster bekabelen en nu ook een bus- of netwerkkabel naar uw schakelaars trekken zonder daar in het begin gebruik van te maken.
De vraag die ik me daarbij stel, is: Biedt dit meerwaarde?

Je moet immers al heel veel zaken extra voorzien als je alle opties wil openhouden.
Denk maar aan:

  • Magneetcontacten in ramen en deuren.
  • Installatiekabels naar de verwarmingscollectoren
  • Aparte stopcontacten aan de pompen van de vloerverwarming
  • Bus- en/of netwerkkabel naar de schakelaars en bewegingsmelders
  • Alarmkabels naar de rookmelders
  • Alarm- en/of netwerkkabel naar de deurbel
  • Installatiekabel naar de deur voor een elektronisch deurslot
  • ...

De kostprijs van de installatie loopt hierdoor op (zeker als je de werken niet zelf uitvoert) en de mogelijkheden van dit alles zou je dan in eerste instantie onbenut laten?

Daar komt nog bij dat je ook in de initiële fase de verlichting moet kunnen aansturen. Aangezien je alles centraal naar de kast hebt getrokken, zal je met teleruptoren of iets dergelijks moeten gaan werken. De prijs dikt daardoor verder aan. Die componenten kan je misschien later nog tweedehands verkopen, dus die kosten zijn dan niet helemaal verloren. Ideaal is het echter niet.

Besef dat als je deze weg opgaat de totaalkost van de installatie (een pak) hoger zal liggen dan wanneer je onmiddellijk voor domotica zou gaan. De dag dat je zou omschakelen naar domotica, brengt dit een hoop extra werk, een extra keuring en uiteraard het gros van de kosten van de domotica-installatie met zich mee. Door dat alles zie je uiteindelijk misschien helemaal af van de omschakeling naar domotica, want waarom zou je nog tijd en geld uitgeven om iets te vervangen dat op dat moment correct werkt? De investeringen die je in de voorbereidingen gestoken hebt, zijn dan voor niets geweest.

Spreiden

Bij onze verbouwing zijn we voor de strategie van het spreiden gegaan en deze bleek zeer goed te werken. Het principe is eenvoudig en effectief.

  1. Plan je hele installatie zoals je ze op het einde van de rit zou willen hebben.
  2. Voorzie alle bekabeling en ingebouwde sensoren (raamcontacten, ...) alsof je de domotica-installatie onmiddellijk zou afwerken.
    Dit komt eigenlijk overeen met het lijstje dat ik hierboven bij uitstellen heb beschreven. Er is echter wel het verschil dat je geen gebruik gaat maken van een tijdelijke sturing en dat je geen 2 kabels naar uw schakelaars moet trekken.
  3. Koop enkel de absolute basiscomponenten (van het domoticasysteem van uw voorkeur) die nodig zijn om het comfort van een klassieke installatie te evenaren.
    Deze stap komt er op neer dat je in eerste instantie enkel de hoofdverlichting schakelt met een eenvoudige aan/uit-bediening. Alles wat bij deze basiscomponenten beschikbaar is, kan je benutten. Met wat geluk kan je misschien ook al enkele magneetcontacten uitlezen of enkele lampen dimmen.
    Functies als alles aan en alles uit zijn dan vanaf dag 1 beschikbaar.
  4. Telkens het budget het toelaat, breid je het systeem verder uit:
    • sturen van de andere verlichtingspunten (wandverlichting, rgb, ...).
    • Vervang waar nodig de aan/uit schakeling door een dimmer en gebruik de vrijgekomen switches om stopcontacten te schakelen.
    • Integreer je verwarming: vervang je thermostaatkranen door verwarmingsventielen en stuur elke ruimte individueel aan voor de beste combinatie comfort/energiebesparing.
    • Lees je magneetcontacten uit en integreer deze in de sturing van de verwarming of van het alarm.
    • Plaats rookmelders en integreer deze in het systeem.
    • ...

De voordelen van deze aanpak is dat je geen onnodige kosten maakt en dat je elke keer wanneer je iets bijkoopt een stapje dichter bij het eindresultaat komt. Weet wel dat de installatie door een vakman uitgevoerd en op tijd en stond gekeurd moet worden om eenieders veiligheid te garanderen. (Onder 'vakman' versta ik ofwel een professional ofwel een doe-het-zelver met voldoende kennis.)

Conclusie

Van de verschillende manieren om te besparen op de domotica installatie, raad ik de taktiek van het spreiden in de tijd aan. Op die manier vermijd je zo veel mogelijk dubbele kosten en boet je toch niet in aan functies. Eén van de grote voordelen van een domotica installatie t.o.v. een ouderwetse, is dat een domoticasysteem uitbreidbaar is. Met deze aanpak kan je hier ten volle gebruik van maken.

Opmerkingen, andere meningen en jouw ervaringen zijn welkom via onderstaand discussieplatform.

Commentaar verzorgd door Disqus