Introductie

Het is zondag 21 februari 2016. Wat het doorvoeren van een eenvoudige aanpassing aan de instellingen van onze Loxone miniserver moest worden, eindigde in een heuse stress-ervaring.
Onze miniserver was geconfigureerd op een vast IP-adres (binnen ons netwerk) en aangezien alle adressen binnen het bereik 192.168.178.x vallen, vonden we dit een nogal gevaarlijke situatie. Die range van IP-adressen is immers niet standaard op nieuwe routers en dus wilden we ons indekken voor het geval onze huidige router ooit de geest geeft. Het risico van deze wijziging zou zeer beperkt zijn, want in de DHCP-instellingen van onze AVM Fritz!Box 7360 werd ingesteld dat onze Loxone elke keer hetzelfde IP-adres toegewezen moet krijgen. De Fritz!Box doet dit op basis van het MAC-adres.

Door de miniserver te configureren op basis van een door een DHCP-server toegewezen adres, zouden we op korte termijn geen enkel risico lopen en zou de miniserver (met dezelfde naam) bereikbaar blijven (weliswaar met een ander IP-adres) als we de router ooit zouden vervangen.

De wijziging

De wijziging doorvoeren was een eitje:

Configuratie van een dynamisch IP-adres in de Loxone miniserver
  1. Ga naar http://<miniserver-naam>:<poort>/admin/.
    In onze situatie was dit: http://loxone:8023/admin/
  2. Log in met je administrator-account
  3. Klik op het bolletje Ja bij het veld IP-ADRES AUTOMATISCH KRIJGEN.
  4. Klik op Opslaan.
  5. De miniserver start nu opnieuw op met de nieuwe instellingen en krijgt daarbij een IP-adres toegewezen door de DHCP-server.

Tip: Klik op bovenstaande afbeelding om deze te vergroten

Het resultaat bij ons was dat de miniserver niet meer opstartte. Zowel de status-LEDs (zie filmpje bovenaan dit artikel) als de lampjes aan de ethernet-aansluiting gaven nog een teken van leven, maar daar bleef het bij:

  • De miniserver was niet meer te bereiken of terug te vinden: Noch via de zoek-functie van Loxone Config, noch bij de netwerkapparaten in onze Fritz!Box. De Loxone was verdwenen.
  • Onze programmatie zorgt ervoor dat een aantal uitgangen van de miniserver automatisch geactiveerd worden na een herstart en dat was nu niet het geval.

Op zoek naar de oorzaak

Poging 1: Harde reboot

Bij een probleem als dit, is het meest eenvoudige dat je kan proberen om het systeem opnieuw op te starten. Net zoals dat ook één van de eerste dingen is die je probeert bij computerproblemen of andere elektrische apparaten: De stekker eruit, even wachten en opnieuw proberen. In veel gevallen lost dit het probleem op.

Om dit bij de miniserver te bereiken, dien je de zekering uit te zetten, vervolgens een tiental seconden te wachten (om alle condensatoren de tijd te geven volledig te ontladen) en tot slot de zekering weer op te zetten.

Dit bracht helaas geen beterschap en dus werd de procedure nog enkele keren herhaald in verschillende varianten:

  1. Ontkoppel ook de netwerkkabel op het moment dat de zekering af staat
  2. Herstart de router ook een keer, gewoon, voor het geval dat...
  3. Wacht wat langer alvorens de zekering weer op te zetten
  4. combineer bovenstaande zaken

Niets van dit alles bracht soelaas en dus was het tijd om na te denken.

Poging 2: Het standaard IP-adres

Misschien was het nogal naïef om te denken dat het wijzigen van een vast naar dynamisch IP-adres zonder risico is. Er moet immers maar één component in het netwerk zijn die het niet met onze conclusie (dat het IP-adres hetzelfde blijft) eens is om voor dit resultaat te zorgen.

Aangezien de miniserver niet in de router zichtbaar was bij de op het netwerk aangesloten apparaten, zou dit wel eens kunnen betekenen dat de router in een ander subnet terecht gekomen is. En laat dat nu, ironisch genoeg, net het probleem zijn dat we met het veranderen van de instelling wilden voorkomen. Als dat inderdaad zo zou zijn, dan is de kans groot dat de miniserver zichzelf op de standaard instelling heeft gezet. Volgens de Getting Started pagina op de officiële website zou dit een adres in het bereik 192.168.1.x. moeten zijn.

Om dit te onderzoeken gaan we als volgt te werk:

  1. Inloggen in de router om het subnet van de DHCP-server aan te passen naar diezelfde range.
  2. router herstarten
  3. pc herstarten (want die heeft nog een oud IP-adres)
  4. Harde reboot van de miniserver (zie 'Poging 1' hierboven)

Ook deze poging loste het probleem niet op. Integendeel, het maakte onze zorgen nog wat groter, aangezien een groot deel van onze netwerkapparaten nu niet meer bereikbaar waren, omdat ze in het oude subnet zaten.

Poging 3: Terug naar fabrieksinstellingen

Toen we de status-LEDs van onze miniserver (zie bovenstaand filmpje) vergeleken met de LED-statussen die op de officiële website beschreven staan, vonden we niet echt een overeenkomst. Echter, als we naar de beschrijving van de mogelijke problemen en bijhorende oplossingen in dat lijstje kijken, overwegen we toch maar (met de handen in het haar) om de drastische stap te zetten: Het terugzetten van de fabrieksinstellingen

We hebben de Loxone immers ooit al een keer vanaf de fabrieksinstellingen geconfigureerd gekregen, dus dat lukt ons heus nog wel een keer (maken we onszelf sterk). Bovendien is het niet moeilijk om de Loxone zijn factory defaults terug te geven. Aangezien de Loxone een micro-SD-kaart aan boord heeft, is de eerste stap in onderstaand stappenplan (vooral op zondag) het moeilijkste:

  1. Zoek een micro-SD-adapter
  2. Zet de zekering van de miniserver af
  3. Verwijder de micro-SD-kaart uit de Loxone en plaats deze in de adapter en vervolgens in je computer
  4. Open Loxone Config en klik op Onderhoud SD kaart formatteren
  5. Verwijder de SD-kaart op een veilige manier (uitwerpen)
  6. Plaats deze terug in de miniserver
  7. Zet de zekering weer aan
SD-kaart formatteren in Loxone Config

Tot grote frustratie bracht ook dit geen verbetering. De miniserver was nog steeds niet zichtbaar in het netwerk en bijgevolg dus ook nog niet bereikbaar. De geprogrammeerde uitgangen werden eveneens nog steeds niet aangeschakeld.

Poging 4: Nieuwe SD-kaart

De blackout van het systeem (die intussen toch wel al enkele uren aan de gang is) drijft ons tot vreemde pogingen zoals het vervangen van de SD-kaart. Dit deden we ook enkel en alleen omdat de andere ideeën opgebruikt waren en omdat er bij de micro-SD-adapter (die we voor het testen van poging 3 in allerijl bij een kennis waren gaan halen) nog een ongebruikt micro-SD-kaartje van 8GB zat. Baadt het niet, dan schaadt het niet!

We ondernemen dezelfde stappen dan in poging 3, maar dan met een vers micro-SD-kaartje.

Tot onze grote verbazing start de Loxone miniserver deze keer wel correct op en is deze bovendien nog bereikbaar ook! Het enige wat we nu nog moesten doen was het opnieuw inladen van de laatste versie van onze programmatie en ook dat verliep vlekkeloos. Wat een opluchting!

Verder onderzoek

Aangezien we niet echt kunnen begrijpen waarom het aanpassen van een instelling kan leiden tot het vervangen van de SD-kaart, besluiten we nog wat verder onderzoek in te stellen. Het gevaar is immers geweken, want we hebben een werkende oplossing...

We steken de oude micro-SD-kaart weer in de adapter en vervolgens in de computer en laten deze onderzoeken op problemen. De computer vindt geen beschadiging, dus proberen we om de kaart eerst zelf in Windows te formatteren en dan pas door Loxone Config. Zo zijn we zeker dat alle data verdwenen is alvorens Loxone Config de fabrieksinstellingen terugzet.

We halen de nieuwe micro-SD-kaart weer uit de Loxone (uiteraard bij elke poging in dit verhaal door eerst de zekering af te zetten) en plaatsen de oude kaart terug. Het probleem steekt terug de kop op. Dan maar opnieuw de nieuwe kaart erin en het probleem is weer spoorloos verdwenen.

Conclusie

Zonder de oorzaak te kennen van het falen van de kaart, kunnen we besluiten dat de nieuwe kaart de oplossing brengt.
Het is beangstigend te weten dat het wijzigen van een onschuldige instelling kan leiden tot een falende SD-kaart. Beide zaken lijken ongerelateerd en hebben ons een blackout van enkele uren en een onnodige dosis stress bezorgd op iets wat een aangename zondag moest worden. Onze redding was een combinatie van logisch nadenken, het hebben (of maken) van tijd, doorzettingsvermogen en het geluk om aan een micro-SD-adapter en een nieuwe geheugenkaart te geraken.

Tijdens een situatie als deze, beseften we nogmaals hoe groot het risico van een centraal domotica-systeem is. Bij ons wordt de Loxone gebruikt voor de visualisatie van het KNX-systeem, de sturing van de centrale verwarming, toegangscontrole en het aansturen van de verlichting, verwarming en de filterpompen van het aquarium. Ook al hadden we daardoor geen totale blackout, de gevolgen waren wel verregaand. We hebben de Loxone destijds aangekocht met de bedoeling om er enkel de visualisatie van het KNX-systeem mee uit te voeren en omdat Loxone zo gebruiksvriendelijk is en zoveel mogelijkheden heeft, hebben we er toch veel meer in geprogrammeerd dan we hadden vooropgesteld.

De lessen die we uit deze verloren zondag hebben kunnen trekken zijn:

  1. Zorgen dat we een micro-SD-kaart mét adapter in onze eigen schuif hebben liggen
  2. Twee keer nadenken alvorens we de logica van onze Miniserver verder uitbreiden

Heb je een gelijkaardige ervaring of opmerkingen bij dit artikel? Laat het hieronder dan zeker weten in een reactie.

Opmerking: Bovenstaand artikel, alsook de afbeeldingen zijn gebaseerd op Loxone Config versie 7.1.12.31. Andere versies kunnen afwijken t.o.v. bovenstaande.

Commentaar verzorgd door Disqus