KNX SUBMENU

Introductie

Een KNX-systeem is een verzameling van verschillende componenten die met elkaar berichten uitwisselen. Elke component is geprogrammeerd om naar bepaalde boodschappen van andere componenten te luisteren en om eventueel iets met die informatie te doen. Als de component actie heeft ondernomen als gevolg op een binnen gelopen bericht zal deze component meestal op zijn beurt de andere componenten daarvan op de hoogte brengen, waardoor er weer nieuwe acties en berichten kunnen volgen.

Voorbeeld

Dit voorbeeld verduidelijkt het principe dat in de introductie werd uitgelegd.

  1. Schakelaar A stuurt een bericht over de bus waarin hij meedeelt dat iemand bijzonder gelukkig zou worden als het licht in de nachthal aan zou zijn.
  2. Switch Actor B heeft dit bericht begrepen en weet dat hij de geknipte component is voor deze job. Zo vlug als hij kan, zet hij zijn relais in de juiste positie.
  3. Switch Actor B is fier dat hij zopas iemand heel gelukkig heeft gemaakt en zal dit delen met de wereld: Hij stuurt de boodschap waarin de nieuwe status van de betrokken uitgang vermeld is als bewijs van zijn heroïsche daden.
  4. Schakelaar A is verheugd dit nieuws te horen en zet het statuslampje dat bij de drukknop hoort in de juiste stand. Echter is schakelaar A niet de enige schakelaar waarmee je het licht in de nachthal kan schakelen: Ook schakelaar C heeft die functie en zal zijn statuslampje eveneens in de juiste stand plaatsen als reactie op het bericht van Switch Actor B.

In bovenstaand voorbeeld kan je zien dat het sturen van informatie over de bus meerdere acties en reacties kan uitlokken. Schakelaar C is in bovenstaand voorbeeld helemaal niet geïnteresseerd in de originele vraag om het licht aan te doen, maar is daarentegen wel geïntereseerd in de status-wijziging van de uitgang van Switch Actor B.

Als we al het bovenstaande herleiden tot de schoolse essentie van communicatie, hebben we in elk van de stappen in bovenstaand voorbeeld 3 zaken: een zender, een ontvanger en een boodschap.

Net zoals bij ordinaire briefwisseling, hebben we nood aan adressen om afzender en ontvanger uniek te kunnen bepalen. Bij KNX zijn er 2 soorten adressen.

Individueel Adres

Elke KNX-component die deel uitmaakt van de installatie, krijgt een uniek individueel adres. Dit adres, dat ook vaak fysiek adres genoemd wordt, is de afzender van elk bericht dat door de component op de bus wordt geplaatst. De zender van een bericht is dus een fysieke component.

Bij het doorsturen van de programmatie naar de componenten, zal je eenmalig op de programeerknop van elke component moeten drukken. Op deze manier kan ETS de link leggen tussen het zelf bepaalde individuele adres en de bijhorende hardware.

Het fysieke adres bestaat uit drie getallen die door puntjes worden gescheiden. In een bescheiden residentiële woning, zullen de eerste twee cijfers het getal 1 zijn. In grotere gebouwen duiden deze eerste cijfers respectievelijk het area-nummer en het lijn-nummer aan.
1.1.1, 1.1.12 en 1.1.55 zijn voorbeelden van fysieke adressen.

In bovenstaand voorbeeld zijn 3 fysieke componenten aanwezig: Schakelaar A, Switch Actor B en Schakelaar C. Ze zullen dus respectievelijk de individuele adressen 1.1.1, 1.1.2 en 1.1.3 krijgen.

Groepsadres

In tegenstelling tot gewone brievenpost illustreerde bovenstaand voorbeeld dat er meerdere componenten geïnteresseerd kunnen zijn in de boodschap die de zender op de bus plaatst. Om het systeem zo flexibel en zo onderhoudbaar mogelijk te maken, zou het interessant zijn als de zender niet hoeft te weten wie interesse heeft in zijn boodschap.
De oplossing is het gebruik van groepsadressen. Dat is een software-matige abstractie van een functie van het domotica systeem.

Een groepsadres bestaat uit drie getallen die door slashes worden gescheiden.
0/0/1, 0/1/2 en 3/7/55 zijn voorbeelden van groepsadressen.

Een groepsadres volgt een boomstructuur: Het eerste cijfer is de hoofdgroep, het tweede getal bepaalt de subgroep en het derde getal is de eigenlijke functie.
De persoon die de domotica-installatie programmeert heeft volledige vrijheid over hoe de groepen bepaald worden. Zo kan de ene opteren om de groepsadressen te bundelen volgens verdieping en vervolgens volgens functie (verlichting, verwarming, ...) terwijl de andere het net omgekeerd doet. Een derde kan kiezen om voor de status-meldingen een aparte subgroep te maken, terwijl de eerste twee dit misschien mee integreren in de oorspronkelijke subgroepen.

Laat ons even veronderstellen dat het schakelen van de verlichting in de nachthal in het voorbeeld bovenaan deze pagina alles is wat er in deze domotica installatie aanwezig is. De drie programmeurs zullen dan elk hun eigen stijl hebben in het bepalen van de groepsadressen.

Programmeur 1
  1. Gelijkvloers
    1. Verlichting
      1. Nachthal
      2. Nachthal status
Programmeur 2
  1. Verlichting
    1. Gelijkvloers
      1. Nachthal
      2. Nachthal status
Programmeur 3
  1. Gelijkvloers
    1. Verlichting
      1. Nachthal
    2. Verlichting status
      1. Nachthal

De drie installateurs eindigen met 2 groepsadressen: 1 om het licht te kunnen schakelen en 1 om de status van de lamp terug te koppelen. Dat zijn de enige twee functies binnen het domotica systeem uit het voorbeeld. Er zijn dus slechts 2 groepsadressen.

Een groepsadres wordt gebruikt als ontvanger van een KNX-bericht. In een groepsadres worden de relevante groepsobjecten van de geïnteresseerde componenten samengebracht.

Groepsadres 1/1/2 van de eerste programmeur zal een object van Switch Actor B bevatten, aangezien die bij elke statuswijziging de nieuwe status naar dit groepsadres stuurt. Ook van schakelaars A en C zal een groepsobject gekoppeld zijn met dit groepsadres: namenlijk het object dat het status-lampje in de schakelaar aanstuurt.

Bij het inladen van de software in de fysieke componenten, hoeft Switch Actor B enkel te weten dat hij de status naar groepsadres 1/1/2 moet sturen. Het feit dat beide schakelaars ook deel uitmaken van dit groepsadres is voor de switch actor niet relevant.
Omgekeerd is het ook voor elk van de schakelaars niet relevant te weten wie er nog meeluistert of wie het bericht verzonden heeft. Ze voeren enkel slaafs de status-update uit in hun eigen controle-lampje.

Opmerking: Deze pagina beschrijft zo eenvoudig mogelijk de basiswerking van een KNX installatie. Sommige details werden bewust weggelaten om het geheel zo begrijpbaar mogelijk uit te leggen.

Commentaar verzorgd door Disqus